GIA HUẤN CA

GIA HUẤN CA (tt:2)

 NGUYỄN TRÃI

  *** 

Với Trong Họ Ngoài Làng
Cả trong ngoài cùng là đàn cháu
190. Xem như con yêu dấu chẳng sai
Đồng quà tấm bánh hôm mai
Chớ điều dằn vật chớ lời gieo đanh.
Từ họ mạc láng giềng hàng xóm
Cũng ở cho trong ấm ngoài êm
195. Tiếng chào tiếng hỏi cho mềm
Chẳng khinh ai cũng chẳng hiềm oán ai.

 Với Những Khi Sản Dục
Ấy ngôn hạnh các lời hằng giữ
Lại cần điều cư xử cho tuyền
Hễ ngày sóc vọng hối huyền
200. Cùng ngày nguyệt tín phải khuyên dỗ chồng.
Khi thai sản trong phòng gìn giữ
Học cổ nhân huấn tử trong thai
Dâm thanh chớ để vào tai
Ác ngôn chớ chút bợn lời sam sưa!
205. Từ xuất nhập khởi cư hành động

Có lễ nghi nghiêm trọng đoan trinh
Đứng ngồi chính đại quang minh
Cho bằng phẳng thế chớ chênh lệch mình.
Chớ vịn cao cũng đừng mang nặng
210. Đừng ăn đồ cay đắng canh riêu
Đừng ăn ít chớ ăn nhiều
Nuôi từ trong dạ khỏi điều lo xa.
Khi sinh nở thai hòa vô sự
Cẩn từ khi trong cữ ngoài tuần
215. Chiều sương chớ để áo quần
Đỉnh đầu phải cúi bước chân phải dò.
Nơi bếp vách đừng cho hơ lửa
Ngọn đèn hoa chớ quở quá ngôn
Kiêng khem trăm sự vuông tròn
220. Trước mình yên dạ sau con ít sài.

 Với Con Cái
Ngày con đã biết chơi biết chạy
Đừng cho chơi cầm gậy trèo cao
Đừng cho chơi búa chơi dao
Chơi vôi chơi lửa chơi ao có ngày.
225. Lau cho sạch không hay dầm nước

Ăn cho vừa đừng ước cao lương
Mùa đông tháng hạ thích thường
Đừng ôm ấp quá đừng suồng sã con.
Dạy từ thuở hãy còn trứng nước
230. Yêu cho đòn bắt chước lấy người
Trình thưa vâng dạ đứng ngồi
Gái trong kim chỉ trai ngoài bút nghiên.
Gần mực đen gần đèn thì sáng
Ở bầu tròn ở ống thì dài
235. Lạ gì con có giống ai
Phúc đức tại mẫu là lời thế gian.
Làm mẹ chớ ăn càn nói dở
Với con đừng chửi rủa quá lời
Hay chi thô tục những người
240. Hôm nay cụ cụ ngày mai bà bà.
Gieo tiếng ra chết cây gãy cối
Mở miệng nào có ngọn có ngành
Đến tay bụt cũng không lành
Chồng con khinh rẻ thế tình mỉa mai!
245. Ấy những thói ở đời ngông dại
Khôn thì chừa mới phải giống người
Sinh con thì dạy thì nuôi

Biết câu phải trái lựa lời khuyên răn.

 Với Dâu Rể
Tuổi cả khôn hôn nhân trạch phối
250. Giàu đừng tham khó đói chớ nề
Dâu hiền rể thảo tìm về
Xem tông xem giống kẻo mê mà lầm.
Xử với rể một niềm kính trọng
Dù dở hay đừng giọng mỉa mai
255. Với dâu dạy bảo phải lời
Bắt khoan bắt nhặt biết ai cho vừa!

 Với Tôi Tớ
Gương giáo tử nhường đưa mặt nhận
Mực trì gia đặt hẳn ân uy
Bọt bèo là phận nô tỳ
260. Dạy nghiêm ở thảo hai bề vẹn hai.
Có câu ví "Chiều người lấy việc"
Chẳng há nên ráo riết người ta
Hay thì nó ở lâu ra
Dở thì nó bước nào ta bận gì.
265. Một đôi kẻ phải khi lỡ độ
Có thì cho chẳng có thì thôi
Chẳng nên nhiếc mắng nhiều lời
Cơ hàn hầu dễ có ai muốn gì.

 Thờ Cúng 
Trong nhà vận thịnh suy có mệnh
270. Đạo quỉ thần thì kính viễn chi
Nắng mưa giải kiết có khi
Phải chăm cơm thuốc đừng mê cốt thầy.
Nhà chẳng quét quét hay có rác
Đã bói ra bỏ nhác sao đành
275. Cao tay mấy kẻ có danh
Bùa bèn chẳng bỏ là tinh hiện vào.
Suy cho thấu tà nào phạm chính
Cứ thánh kinh cảnh tỉnh dị kỳ
Kìa như mấy kẻ tăng ni
280. Thôi tuần cúng Phật lại khi vào hè.
Nam mô Phật rù rì hai chữ
Đua nhau rằng tín nữ thiện nam
Miệng rằng chừa độc chừa dâm
Tay lần tràng hạt dao găm một bồ.
285. Kẻ trốn việc ở chùa cũng có
Kẻ lộn chồng trốn chúa cũng nhiều
Gian ngoan rất mực làm kiêu

Mượn danh Hòa thượng lợi điều tham dâm.
Chẳng qua lũ ngu dân hoặc thái
290. Phúc đức đâu nghĩ lại mà coi
Trước sau có bấy nhiêu lời
Bảo nhau gìn giữ nên người thơm danh.
Dù ai nấy có tình chẳng cứ
Thói Thọ Dương vẫn giữ không chừa
295. Ngày ngày mắng sớm đòn trưa
Thường thường dạy dỗ mà ra tuồng gì.
Cành kia lớn sợ khi khó nắn
Sắt nọ mài ắt hẳn nên kim
Diễn nôm cho tiện mà xem
300. Dạy nhà trước đã mới đem dạy người.

                                                (còn tiếp)

Võ Xuân Phương

Ngoc Du says:
04/25 2011 at 17:59
Visit Ngoc Du
Đọc từ thưở nhỏ mấy chục năm nay đọc lại những điều dạy đơn giản thật đẽ hiểu ...cám ơn anh nhé.
===================================
Cảm ơn anh đã vào đọc và đồng cảm. Chúc khỏe

Ngoc Du

gửi a Phương

Đọc từ thưở nhỏ mấy chục năm nay đọc lại những điều dạy đơn giản thật đẽ hiểu ...cám ơn anh nhé.

Võ Xuân Phương

vongoctho says:
04/25 2011 at 04:20
Visit vongoctho
Thăm anh VXP đọc GHC thật sâu sắc!
Chúc vui và khỏe nhé!
==============================
Cảm ơn anh VONGOCTHO vào thăm chúc khỏe vui gởi lời thăm chi.

Võ Xuân Phương

Hoài Khánh says:
04/24 2011 at 22:58
Visit Hoài Khánh
Chúc anh tuần mới thêm vui!
====================================
Chúc HOAIKHANH khỏe vui

Võ Xuân Phương

hanguyen says:
04/24 2011 at 21:59
Visit hanguyen
Lâu ngày đọc lại "Gia huấn ca" ngẫm lại cái tinh hoa của dân tộc hàng ngàn năm tích lũy nên dạy lại cho con cháu.
Chúc sứa khỏe anh Phương nhé.
=========================
Lâu lắm mới thấy HANGUYEN vào thăm chúc khỏe hẳn và tham gia nhiều chúc ra HANOI gặp may và thuạn lợi.

Võ Xuân Phương

HOA DÃ QUỲ says:
04/24 2011 at 20:55
Visit HOA DÃ QUỲ
"Gia huấn ca" là một tài liệu quý phù hợp với thuần phong mỹ tục Việt Nam còn ít người được biết đến. Cảm ơn anh đã giới thiệu!
==========================================
Cảm ơn HOA DA QUY vào thăm và động viên. chúc khỏe

vongoctho

Thăm anh VXP đọc GHC thật sâu sắc!
Chúc vui và khỏe nhé!

Hoài Khánh

Chúc anh tuần mới thêm vui!

hanguyen

Lâu ngày đọc lại "Gia huấn ca" ngẫm lại cái tinh hoa của dân tộc hàng ngàn năm tích lũy nên dạy lại cho con cháu.
Chúc sứa khỏe anh Phương nhé.

HOA DÃ QUỲ

"Gia huấn ca" là một tài liệu quý phù hợp với thuần phong mỹ tục Việt Nam còn ít người được biết đến. Cảm ơn anh đã giới thiệu!