GIA HUẤN CA

GIA HUẤN CA (tt:5)

NGUYỄN TRÃI

***

Vợ Khuyên Chồng
Vợ chồng ta tơ hồng vấn vít
Nhân duyên này bà nguyệt khéo xe.
Trình anh thân thiếp vụng về
Yêu thì nên tốt chớ nề ngu si.
555. Quản bao lỗi nọ lầm kia
Chiều thanh vẻ quí dám bì được đâu.
Thiếp vâng lời dạy trước sau
Nguyện xem then khóa giữ hầu áo khăn.
Trước là thờ phụng tiền nhân
560. Sớm thăm tối viếng ân cần đỡ anh.
Bốn phương chàng hãy kinh doanh
Dùi mài kinh sử tập tành cung tên.
Công danh mong đợi ơn trên
Còn trong trần lụy hãy xin dấu mầu.
565. Gửi trình dễ dám khuyên đâu
Sắc phòng thương thận rượu hầu thương tâm
Thiếp xin chàng chớ đăm đăm
Những nơi cờ bạc chớ ham làm gì.

Thế gian lắm kẻ điên mê
570. Áo quần lam lũ người thì như ma.
Thiếp xin chàng lánh cho xa
Một niềm trung hiếu để mà lập thân.
Bấy lâu những đợi long vân
Đào thơ liễu yếu gửi thân anh hùng.
575. Xưa nay gái đội ơn chồng
Hiển vinh bõ lúc cơm sung cháo dền.
Ơn trời công đã được đền
Chàng nên quan cả thiếp nên hầu bà!

 Dạy Học Trò Ở Cho Phải Đạo
Nào là những kẻ học trò
580. Nghe lời thầy dạy phải lo sửa mình.
Nghĩa cha sinh cùng công mẹ dưỡng
Thời đêm ngày tư tưởng chớ khuây
Hai công đức ấy nặng thay
Xem bằng bể rộng coi tày trời cao!
585. Trình vâng từ tốn ngọt ngào
Đi về thưa thốt ra vào thăm lênh.
Bánh quà cá thịt cơm canh
Sớm trưa thay đổi để dành hẳn hoi.

Bữa thường dâng ngọt dâng bùi
590. Nâng niu chào hỏi chẳng sai đâu là.
Nghĩ công khó nhọc nuôi ta
Đến ngày cả lớn mong cho vuông tròn
Kể từ lúc hãy còn thai dựng
Đến những khi nuôi nấng giữ gìn.
595. Nặng nề chín tháng cưu mang
Công sinh bằng vượt bể sang nước người.
Đoạn thôi lúc ấy vừa rồi
Ấp ôm bú mớm chẳng rời trên tay.
Mong cho biết ngửa biết ngây
600. Biết chuyện biết hóng chẳng khuây bao giờ
Ngày trứng nước thủa ngây thơ.
Bao giờ sài ghẻ bấy giờ lại lo.
Lo cho biết lẫy biết bò
Mong cho biết đứng mong cho biết ngồi.
605. Đoạn rồi lại lo khi xảy đậu
Công dại ngây thơ ấu u ơ.
Ba năm nhũ bộ còn thơ
Kể công cha mẹ biết cơ ngần nào?
Chữ rằng "sinh ngã cù lao"
610. Bể sâu khôn ví trời cao khôn bì.

Nhưng mà gặp buổi bình thì
Tiền trăm bạc chục việc gì mà lo!
Hay là gặp cửa nhà giàu
Của chìm của nổi dễ hầu lo chi!
615. Song ta vốn đã hàn vi
Lại sinh ra gặp phải thì can qua.
Đòi khi kém đói thiết tha
Bán buôn tần tảo cho qua lúc này.
Việc nhà việc cửa chuyên tay
620. Khi đêm quên ngủ khi ngày quên ăn.
Ngược xuôi gánh vác nhọc nhằn
Chân le chân vịt nào phần khoan thai.
Hình dung ăn mặc lôi thôi
Áo thời xốc xếch khố thời đuôi nheo.
625. Gian nan đòi đoạn ngặt nghèo
Mà cho con học có chiều bao dong.
Thế gian mấy kẻ có lòng
Có công trời hẳn dành công để chờ.
Bây giờ loạn lạc bơ vơ
630. Cơ trời bĩ thái nắng mưa là thường.
Khuyên con học lấy văn chương
Có bên nghĩa lý có đường hiển vinh .

Loạn rồi lại có khi bình
Khi bình ta hãy cá kình giương vây.
635. Say sưa kinh sử chớ khuây
Sắt mài ắt hẳn có ngày nên kim.
Mãi Thần kia mới là gan
Trèo non kiếm củi đốt than dãi dầu.
Bể thánh sâu cố gia công lội
640. Rừng nho gai thẳng lối xông pha
Ba năm chợt đổi khôi khoa
Sân rồng ruổi ngựa đường hoa giong cờ.
Trần Bình nhà bạc cửa thưa
Đói no chẳng quản muối dưa chẳng nề.
645. Đọc sách là chí nam nhi
Giúp Lưu trót đã lục kỳ nên công.
Lọng giương ngựa cưỡi xe giong
Bể sâu cá nhảy vẫy vùng bõ khi.
Ấy là thuở trước nam nhi
650. Bây giờ đèn sách sớm khuya thế nào?
Chữ rằng: " loạn độc thư cao"
Khi nên cũng thế khác nào người xưa.
Nắng lâu cũng có khi mưa
Trồng dưa thì lại được dưa nệ gì.

655. Mai ngày treo biển tên đề
Khôi khoa lại được gặp kỳ thánh minh.
Lộc trời tước nước hiển vinh
Báo đền đôi đức dưỡng sinh bấy chầy.
Bỏ khi nghèo khổ chua cay
660. Bỏ khi đèn sách bõ ngày gian truân.
Bệ rồng gang tấc chín lần
Trong triều mực thước ngoài dân quyền hành.
Một triều là một thanh danh
Bởi chưng có chí học hành thì nên.
665. Bao nhiêu là gái thuyền quyên
Lưng ong má phấn cũng chen chân vào.
Đã má đỏ lại má đào
Thơm tho mùi xạ ngạt ngào mùi hương.
Đủ mùi những thức cao lương
670. Sơn hào hải vị bữa thường đổi trao.
Lợn quay xôi gấc chè tàu
Ai ai là chẳng đến hầu làm tôi.
Quạt lông gối xếp thảnh thơi
Một lời dạy đến trăm người dạ vâng.
675. Tiếng đàn tiếng địch tưng bừng
Câu thơ câu phú lại dâng chén quỳnh.

Trong ngoài quan khách linh đình
Treo chông nội thất truyền sênh công đường.
Phấn trần tranh cánh giá gương.
680. Khi buông màn vóc khi giường chiếu hoa.
Người hầu người hạ nhởn nhơ
Thắm chen vẻ tía vàng pha màu hồng.
Nhà ngang dãy dọc trùng trùng
Hầu non: con mới tiểu đông: thằng tranh.
685. Trai khoe lịch gái khoe thanh
Ra vào hài hán chung quanh dập dìu !
Giàu sang khác vẻ trăm chiều
Vì ơn cha mẹ lắm điều vì ta.
Nghĩa thứ ba là trong thầy tớ
690. Dạy mấy lời phải nhớ đinh ninh.
Nghĩa dưỡng sinh hiếu trung là thế
Đường công danh có chí thì nên.

                                        (còn tiếp)

Võ Xuân Phương

LV - QH says:
04/28 2011 at 06:37
Visit LV - QH
Vào thăm và đọc GIA HUẤN CA chúc bạn ngày vui.
==========================================
Tôi cũng chúc bạn những ngày vui khỏe

LV - QH

chia sẻ

Vào thăm và đọc GIA HUẤN CA chúc bạn ngày vui.