GIA HUẤN CA

By Võ Xuân Phương

GIA HUẤN CA

***

NGUYỄN TRÃI 

Lúc tôi học bậc trung học đệ nhất (nay là trung học cơ sở) văn được chia làm hai: kim văn(văn hiện tại) và cổ văn(văn xưa) trong cổ văn có học GIA HUẤN CA của Nguyễn Trãi. Nay xin đưa lên để chúng ta cùng đọc mong rằng bộ GD-ĐT nghiên cứu đưa một số tác phẩm mang tính giáo dục cao vào nhà trường

Lời Mở Đầu
1. Đặt quyển sách vắt tay nằm nghĩ
Hễ làm người dạy kỹ thì nên
Phấn son cũng phải bút nghiên
Cũng nhân tâm ấy há thiên lý nào.

 Dạy Vợ Con
5. Nhân thong thả lựa vần quốc ngữ
Làm bài ca dạy vợ nhủ con:
Lời ăn nết ở cho khôn
Chớ nên đa trá đa ngôn chút nào!
Ăn mặc chớ mỹ miều chải chuốt
10. Hình dung đừng ve vuốt ngắm trông

Một vừa hai phải thì xong
Giọt dài giọt ngắn cũng không ra gì?
Khi đứng ngồi chứ hề lơ lẳng
Tiếng nhục nhằn nữa nặng đến mình
15. Hạt mưa chút phận lênh đênh
Tấm son tạc lấy chữ trinh làm đầu.
Kìa mấy kẻ làu làu tiết ngọc
Đem sắc danh nguyện lúc lửa châm
Con hiền cha mẹ an tâm
20. Một nhà khen ngợi nghìn năm bia truyền.
Nọ những kẻ ước nguyền non hẹn
Thấy mùi hoa bướm nghển ong chào
Miệng đời dê diếu biết bao
Động ra quốc pháp nhục vào gia thanh.
25. Đem người trước lấy mình ngắm lại
Khôn ba năm đừng dại một giờ
Đua chi chén rượu câu thơ
Thuốc lào ngọt nhạt nước cờ thấp cao.
Đám dồi mỏ ra vào săn sóc
30. Lại bài phu tam cúc đánh đinh
Đố mười chẵn lẻ đố kinh
Tổ tôm kiệu chắn sám quanh tứ chiều.
Đi đứng đắn chớ điều vùng vẫy
Khi tối tăm đèn phải phân minh
35. Hoặc khi hội hát linh đình
Được lời dạy đến thì mình hãy ra.
Ra phải có mẹ già em nhỏ
Đừng đánh đàn đánh lũ không hay
Nói đừng chau mặt chau mày
40. Nghe ra ngậm đắng nuốt cay hay nào!
Của tằn tiện chắt chiu hàn gắn
Khách buôn tàu chưa hẳn nơi đây !

Cũng đừng vắt nước cổ chày
Tiếp tân tế lễ là ngày nên hoang.
45. Ăn ở chớ lòng mang khoảnh khắc
Mua bán đừng điêu trác đong đưa
Mua đừng ráo riết quá lừa
Bán đừng bo xiết ích ta hại người.
Chớ tắt mắt của người kém cỏi
50. Đừng đảo điên có nói làm không
Giàu sang cũng chớ khoe ngông
Miễn mình ấm phận chớ lòng khinh ai.
Khó khăn chớ vật nài oán hối
Hết bĩ rồi tới buổi thái lai
55. Cầm cân tạo hóa đổi dời
Giàu ba họ khó ba đời mấy ai?
Đừng học cách tham lời đặt lãi
Lợi kẻ cho thì hại kẻ vay
Dễ dàng nợ phải lay nhay
60. Đến đầu đũa quá e cay đắng nhiều.
Hoặc lỡ thiếu phải điều lĩnh tạm
Dù ít nhiều liệu sớm tính xong
Chẳng nên mê mẩn hơi đồng
Qua lần cho khỏi thì lòng mới nguôi.

65. Thói mách lẻo ngồi rồi bỏ hết
Hễ điều gì nói ít mới hay
Lân la giắt rợ giắt rây
Đã hư công việc lại dày tiếng tăm.
Việc chợ búa chăm chăm chúi chúi
70. Buổi bán xong liệu vội ra về
Cửa nhà trăm việc sớm khuya
Thu va thu vén mọi bề mới xong.
Phòng những kẻ có lòng gian vặt
Nhỡ xảy ra một mất mười ngờ
75. Tiếc thầm đứng ngẩn ngồi ngơ
Đau buồn thôi lại đổ cho tại trời.
Từ chốn ở nơi ngồi thay thảy
Rác ngập đường nhìn vậy chan chan
Ai vào rác ngập ước chân
80. Bát mâm tơi tả chiếu chăn đầy giường.
Tuy khó rách giữ gìn thơm sạch
Có hay gì chiếu lệch bụi nhơ
Đồ ăn thức nấu cho vừa
Thường thường giữ lấy muối dưa ngon lành.
85. Nghề bánh trái chiều thanh vẻ lịch
Cũng học dần thói cách người ta

Vá may giữ nếp đàn bà
Mũi kim nhỏ nhặt mới là nữ công.
Thủa tại gia phải tòng phụ giáo
90. Khi lấy chồng giữ đạo chính chuyên
Lại là hiếu với tổ tiên
Những ngày giỗ tết không nên vắng nhà.
Đồ cúng cấp hương trà tinh khiết
Theo lễ nghi khép nép khoan thai
95. Ăn nhiều ăn ít cho rồi
Nhớ điều ghẻ lạnh lễ thôi lại về. 

                                          (còn tiếp)

More...

TO VÀ LỚN

By Võ Xuân Phương

TO VÀ LỚN
***

 CÁI TO

Cái bánh dày to nặng 2010kg

 bánh dày to

More...

ĐAU THƯƠNG

By Võ Xuân Phương

HÃY BẢO VỆ RỪNG
**
Chớ hại ta mà vũ trụ u sầu
Để ta sống ta ngăn luồng mưa bão
                                      (Lời cầu nguyện của rừng)
                                        quên tên người làm
**
ĐAU  THƯƠNG 
*** 

 

More...

CON PHẢI SỐNG

By Võ Xuân Phương

HÃY BẢO VỆ RỪNG 
***
        Chớ hại ta mà vũ trụ u sầu
Để ta sống ta ngăn luồng mưa bão 
                                           (Lời cầu nguyện của rừng)
                                               quên tên người làm

***
    
CON PHẢI SỐNG 

  

          Chuyện kỳ diệu đã đến với số phận của 18 con người trong chuyến xe bão táp khi họ đã kịp thoát ra khỏi xe vùng vẫy giữa dòng nước lũ và nhận được sự giúp đỡ của người dân và lực lượng cứu hộ. Nhưng có lẽ khi nghe đến câu chuyện anh Lường Hữu Thành vừa ôm đồ vừa xách đứa con gái mới 23 tháng tuổi vật lộn với lũ dữ trong gần 1 tiếng đồng hồ bơi thì ai cũng bảo nó như một phép màu.


Lường Hữu Thành và Lường Thị Khánh Linh

Đến bây giờ khi kể lại cho chúng tôi nghe những giờ khắc cứu con ra khỏi lũ giữa bốn bề là nước lũ đen kịt anh vẫn chưa tin mình và đứa con bé bỏng có thể thoát khỏi miệng hà bá sông Lam. Sáng 17/10 anh và con gái chưa tròn 2 tuổi đang trên đường về quê thăm bà ngoại khi hay tin bà ốm. Mặc dù mưa to gió lớn nhiều đoạn đường trên QL 1A bị ngập đến nửa mét mặc cho các trạm ngăn xe trên đường chiếc xe khách vẫn lao đi trong đêm.

4h sáng khi xe đến xã Xuân Lam thì lũ trên đường đã tràn qua hơn nửa mét. Chiếc xe khách như vấp phải ổ gà liên tục chồm lên. Nước bắn tung tóe che kín cả kính ngắm. Rồi dần dẫn tài xế bị mất lái chiếc xe trôi dần ra biến nước. Nghe tiếng gào thét rồi đạp cửa thoát nạn của lái xe anh Thành ôm đứa con và túi đồ lao qua cửa kính để kịp thoát trước khi xe và hàng chục người bị nước nhấn chìm.

Dòng lũ dữ như được tiếp thêm sức mạnh khi chiếc xe khách 2 tầng đè xuống. Sóng chồm cao lên cả mét. Tiếng thét thất thanh kêu cứu liên tục vang lên của đoàn người trong xe cũng như trên dòng nước. Nghĩ đến đứa con thơ đang trên tay minh bằng mọi giá phải cứu được con.
Anh Thanh lấy hết sức bình tĩnh khoác túi đồ có khả năng nổi vào vai một tay anh kẹp đứa con vào nách tay còn lại để bơi. Bơi ngược chẳng được xuôi chẳng xong. Bốn bề là biển nước. Anh cố bơi đến chiếc cột điện. Nhìn thấy phía xa xa có khu vực dân cư anh cho con nằm lên ngực lấy tay nó cầm vào cổ áo anh ngã người rồi bơi theo hướng xác định.

Cứ thế anh và đứa con Lường Thị Khánh Linh vật lộn trên dòng nước lũ trời lúc này lại đổ mưa. Mưa cứ thế xả thẳng vào mặt hai bố con đang ngửa mặt lên trời. Thỉnh thoảng thấy mệt anh lại đổi thế bơi nghiêng giữ sức. Những lần như thế là đứa con của anh lại uống mấy ngụm nước lũ. Đứa bé cứ khóc liên tục như tiếp thêm sức mạnh cho người bố trẻ có thêm sức mạnh để đưa hai bố con thoát khỏi dòng lũ.

Những dòng xoáy trên biển nước như muốn nhấn chìm hai bố con. Anh Thành lấy hết sức bình sinh dàn đều sức không cố bơi cho được vì sợ sẽ đuối sức. Anh há miệng làm vài ngụm nước lũ để không bị ngạt thở rồi đưa con thoát qua những xoáy lũ.

Hai bố con lênh đênh trên dòng nước chảy xiết được khoảng 800m thì bắt đầu đến một nhà dân. Anh bám vào thành tường rồi cất tiếng kêu cứu. Người dân trong nhà đã ra thuyền ra cứu hai bố con lên. Đứa trẻ lúc này liên tục run lên vì phải ngâm minh dưới nước. Chủ nhà tốt bụng liền lấy quần áo con mình thay cho cháu bé.

"Lúc chới với giữa dòng nước tôi chẳng dám hy vọng là hai bố con có thể thoát chết. Lúc đó dường như là vô vọng. Màn đêm vẫn đen kịt nước thì chảy mạnh... Hình ảnh đứa con rặt khóc liên tục khi thỉnh thoảng lại uống nước lũ khiến tôi có thêm sức mạnh phải cứu được đứa con. Phải đưa được con vào chỗ an toàn dù tôi có thể chết vì kiệt sức..." anh lấy tay xoa lên vết thương trên đầu khi vật lộn với lũ dữ cứu con.

                                                                                                   VietNamnet 19-10-2010

More...

RÙA THẬT - RÙA GIẢ

By Võ Xuân Phương

RÙA THẬT - RÙA GIẢ

 *** 

RÙA THẬT HỒ GƯƠM

 

 

D

 RÙA GỐM GIẢ RÙA HỒ GƯƠM

 

RÙA CHẢ GIẢ RÙA HỒ GƯƠM

D

Không biết có vị khách nhậu nào khi xem rùa Hồ Gươm lại mơ đến rùa này không? 

More...

RÙA

By Võ Xuân Phương

http://hcm.24h.com.vn/upload/3-RÙA 
 * 


RÙA GỐM


Cụ rùa Hồ Gươm đã trở thành "nguyên mẫu" để các nghệ nhân làng gốm Bát Tràng "nhân bản" thêm một cụ rùa nữa với kích thước kỷ lục.

Cụ rùa bằng chất liệu gốm có kích thước lớn nhất từ trước tới nay: 3 3m x 2 6m x 1 36m nặng gần 4 tấn đã được các nghệ nhân làng gốm Bát Tràng hoàn thành đúng díp đại lễ 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội. Đây cũng là sản phẩm của làng nghề dâng tặng Hà Nội trong dịp Đại lễ sắp tới.

Chủ nhân của kiệt tác này là nghệ nhân gốm Trần Độ - một trong những gương mặt tiêu biểu của làng gốm sứ Bát Tràng.

Linh vật Thần Kim Quy bằng gốm cổ có kích thước kỷ lục.

Nghệ nhân Trần Độ cho biết: hình tượng linh vật thần Kim Quy làm bằng nguyên liệu gốm cổ Bát Tràng được nung ở lò góm với nhiệt độ 1.300 độ C mang nguyên mẫu của Cụ Rùa - Hồ Gươm có màu sắc hình ảnh giống cụ rùa thật đến 99% được tạo nét để có những đặc trưng tâm linh của Đại lễ 1.000 năm.Trước khi Cụ Thần Kim Quy có kích thước kỷ lục này ra đời nghệ nhân Trần Độ đã thử nghiệm thành công một mẫu vật Cụ Rùa có kích thước nhỏ hơn trong thời gian 6 tháng. Từ sự thành công này mẫu vật Cụ Rùa bằng gốm nặng gần 4 tấn mới được chính thức thực hiện.Sáng 28/9 linh vật thần Kim Quy bằng chất liệu gốm Bát Tràng cổ được rước từ làng gốm Bát Tràng theo lộ trình Bát Tràng - cầu Vĩnh Tuy - Nhà hát lớn - Đền Ngọc Sơn. Đền Ngọc Sơn là địa điểm tiếp nhận món quà của làng nghề Bát Tràng và cá nhân nghệ nhân gốm Trần Độ dâng tặng.

Hàng trăm người dân háo hức vây quanh Cụ Rùa bằng chất liệu gốm.

Chiếc xe chở linh vật Thần Kim Quy bằng gốm được trang hoàng lộng lẫy và tôn nghiêm. Linh vật Thần Kim Quy nặng gần 4 tấn với kích thước kỷ lục được đặt trên một giá rước hàn bằng sắt kiên cố được đặt trên đệm xốp để đảm bảo an toàn trong quá trình vận chuyển xung quanh có các lẵng hoa trang trí lộng lẫy.

"Linh vật Thần Kim Quy bằng gốm cổ là một trong 1.000 sản phẩm nghệ thuật bằng gốm do làng gốm Bát Tràng thực hiện. Tất cả các sản phẩm này được ra đời đúng dịp đại lễ 1.000 năm. Tới đây làng gốm Bát Tràng sẽ có một buổi ra mắt trưng bày 1.000 sản phẩm gốm nghệ thuật này" - ông Lê Văn Cao - chủ nhiệm làng nghề gốm Bát Tràng cho hay.

Chùm ảnh người dân nô nức xem linh vật Thần Kim Quy bằng gốm tại cửa Đền Ngọc Sơn sáng 28/9:

Cụ rùa được đặt trên một giá đỡ kiên cố có đệm xốp bên dưới và xung quanh trang hoàng hoa.


Người dân chụp ảnh lưu niệm bên cụ rùa "gốm". Đại diện Giáo hội Phật Giáo Việt Nam sẽ tiến hành nghi thức để thêm phần uy linh của linh vật.


RÙA  HỒ GƯƠM

Ai bảo vệ "cụ rùa"?    

19/09/2010 11:03 

Sau rùa ở hồ Đồng Mô (Sơn Tây) đang nằm trong vòng ngắm của những tay thợ săn rùa giờ lại tới "cụ rùa" thiêng ở Hồ Gươm (Hà Nội) đang bị đe dọa bởi nhiều tác nhân nhưng dường như không có cơ quan nào chịu trách nhiệm bảo vệ.

Tính mạng "cụ rùa" Hồ Gươm bị đe dọa

Gần đây có thông tin đồn rằng "cụ rùa" Hồ Gươm đã bị chết. Tuy nhiên mới đây PGS-TS Hà Đình Đức khẳng định đó chỉ là tin đồn nhảm. Hiện tại "cụ rùa" vẫn còn khỏe mạnh. Song có một điều làm ông cũng như nhiều người không khỏi lo toan e ngại đó là tính mạng "cụ rùa" đang bị đe dọa từng ngày.

Bằng chứng là khi xem kỹ những tấm hình chụp cảnh "cụ rùa" ngoi lên mặt nước thời gian gần đây ông phát hiện ở trên cổ và trên mai của "cụ rùa" có tới hai lưỡi câu chùm loại to. Theo ông Đức đây là lưỡi câu của những kẻ thường câu trộm cá ở Hồ Gươm nhưng cũng không loại trừ việc họ có âm mưu câu trộm rùa để bán hoặc có sở thích phá hoại.

Hiện tại hai lưỡi câu sắt vẫn đang móc trên mình "cụ rùa". Việc gỡ chúng ra khỏi "cụ" rất khó khăn vì một mặt phải chờ dịp "cụ" nổi lên mặt nước phơi nắng một mặt không dễ mà tiếp cận được. Bởi theo ông không phải cứ lặn xuống hồ là tìm được "cụ". Hồi đầu năm 1992 6 thợ lặn đeo bình lặn đã xuống hồ 4 tiếng đồng hồ liền mà vẫn không thể tìm ra "cụ"! 

Trong khi việc ngăn chặn chưa thể thực hiện được để đảm bảo an toàn cho tính mạng "cụ rùa" thì hiện nay rùa Hồ Gươm còn đang phải đối mặt với nhiều nguy cơ đe dọa khác trong đó theo ông Đức nỗi lo lớn là sự xâm nhập của loài "rùa tai đỏ". Ông Đức cho biết hiện không thể thống kê được ở Hồ Gươm có bao nhiêu con rùa tai đỏ. Lần đầu tiên phát hiện có rùa tai đỏ ở nơi rùa thiêng cư ngụ là năm 1997.

Theo nhận định có thể một người nào đó đã nhập rùa tai đỏ ở nước ngoài về nuôi làm cảnh rồi phóng sinh vào Hồ Gươm. Từ đó tới nay trong khi số rùa tai đỏ đã phóng sinh không ngừng sinh sôi nảy nở ra hàng ngàn con thì vẫn có thêm hàng ngàn con khác tiếp tục được thả xuống hồ.

Rùa tai đỏ chỉ nhỏ bằng lòng bàn tay tưởng như không đáng kể so với "cụ rùa" Hồ Gươm nhưng lại ra sức đe dọa vì sự đông đảo của chúng. Chúng là loài rùa ăn tạp xơi bất cứ loài thực vật nào như tảo bèo tấm... cho đến động vật như: nòng nọc cá nhỏ côn trùng giáp xác hai chân và các loại thân mềm... có trong hồ. Do đó bên cạnh mang trên mình những vết thương tích "cụ rùa" còn đang bị co hẹp nguồn thức ăn.

"Chẳng bao lâu nữa rùa tai đỏ sẽ ăn hết tảo và làm mất màu xanh của Hồ Gươm. Khi đó tính mạng "cụ rùa" sẽ bị đe dọa nghiêm trọng"- ông Đức nói.

Ai chịu trách nhiệm?

Về việc có nên loại bỏ rùa tai đỏ ra khỏi Hồ Gươm hay không hoặc xử lý như thế nào... cho đến nay vẫn chưa có cơ quan nào chịu trách nhiệm. Ông Đức nói: "Năm 2004 tôi đã có một công trình nghiên cứu điều tra riêng về rùa tai đỏ ở Hồ Gươm trong đó bày tỏ rõ quan điểm là phải tiêu diệt toàn bộ rùa tai đỏ nhưng chẳng ai quan tâm". Theo chúng tôi nếu cứ để tình trạng này có lẽ một ngày nào đó cụ rùa sẽ chết còn Hồ Gươm sẽ nhung nhúc rùa tai đỏ và lúc đó có lẽ Hồ Gươm sẽ phải gọi là... hồ "rùa tai đỏ"!


"Cụ rùa" Hồ Gươm với nhiều thương tích trên mai.

Ai cũng biết rùa Hồ Gươm là loài cực kỳ quý hiếm hiện trên thế giới chỉ còn có 4 cá thể (1 con hiện ở hồ Đồng Mô 2 con ở một công viên của Quảng Châu-Trung Quốc và cuối cùng là "cụ rùa" Hồ Gươm) đang có nguy cơ tuyệt chủng nhưng không có ai sốt sắng bảo vệ cũng không có riêng một dự án phương án bảo tồn.

Nhiều năm qua nhiều người vẫn tưởng rằng Hà Nội có hẳn một ban quản lý Hồ Gươm thì sẽ quản lý bảo vệ luôn cả "cụ rùa" nhưng khi chúng tôi gặp gỡ tìm hiểu thì họ khẳng định ban quản lý mặc dù có tổng nhân lực là 50 người nhưng chỉ có trách nhiệm bảo vệ di tích an ninh trật tự chứ không có trách nhiệm về số phận "cụ rùa"!

Theo nhiều người việc bảo vệ tính mạng "cụ rùa" là trách nhiệm của mọi người. Tuy nhiên trách nhiệm cụ thể sẽ phải là UBND TP Hà Nội và cao hơn nữa có thể là Bộ VH-TT và DL Bộ NN-PTNT Bộ TN-MT... Bởi rùa Hồ Gươm không chỉ là một động vật thuộc loại quý hiếm mà còn là một biểu tượng tâm linh lịch sử của đất nước

More...