GIA HUẤN CA

By Võ Xuân Phương

GIA HUẤN CA (tt:1)

NGUYỄN TRÃI 

***

Với Cha Mẹ
Dù nội ngoại hai bề cũng vậy
Đừng đành hanh bên ấy bên này
Cù lao đội đức cao dày
100. Phải lo hiếu kính đêm ngày khăng khăng.
Bởi thương đến mới năng mắng quở
Muốn cho ta sáng sủa hơn người
Ân cần kẽ tóc chân tơ
Tấm lòng chép để mấy lời tạc ghi.
105. Đừng nặng nhẹ tiếng chì tiếng bấc
Đừng vùng vằng mặt vực mặt lưng

Có thì sớm tiến trưa dâng
Cơm ngon canh ngọt cho bằng chị em.
Dù chẳng có thì yên một phận
110. Người trên ta há giận ta sao!
Hoặc khi lầm lỗi điều nào
Đánh đằng cửa trước chạy vào cửa sau.
Khi ấm lạnh ta hầu coi sóc
Xem cháo cơm thang thuốc mọi bề
115. Ra vào thăm hỏi từng khi
Người đà vô sự ta thì an tâm.
Việc báo hiếu phải chăm chữ hiếu
Kiệm hay phong cũng liệu tùy ngơi
Đừng điều tranh cạnh chia bai
120. Xấu trong làng nước để cười mai sau.

 Với Chồng 
Đạo vợ chồng tình sâu nghĩa ái
Lại chẳng nên mặt tái mày tăm
Chuyện đâu bỏ đấy cho êm
Đừng đem bên ấy về gièm bên ta.
125. Sách có chữ "nhập gia vấn húy"
Khi nói năng phải kỹ kiêng khem

Dịu dàng tiếng thuận lời mềm
Cứ lời chồng dạy mới yên cửa nhà.
Chớ nên cậy mình ta tài sắc
130. Chồng nói ra nhiếc móc chê khen.

Nói càn như ở bậc trên
Thường khi động đến tổ tiên quá lời.
Cơn giận đến sự đời ngang ngửa
Dở dói ra nát cửa tan nhà
135. Chữ "tùy" là phận đàn bà
Nhu mì để dạ chua ngoa gác ngoài.
Dù lỗi phận gặp người tửu sắc
Hay gặp người cờ bạc lưu liên
Nhỏ to tiếng dịu lời êm
140. Dần dà uốn mãi may mềm được chăng !
Phải chồng ngược cắn răng chịu khổ
Chớ nghiêng đầu ngảnh cổ thiệt thân
Duyên may gặp được văn nhân
Thuộc câu "tương kính như tân" làm lòng.
145. Nghiệp đèn sách khuyên chồng sập sã
Tiếng kê minh gióng giả đêm ngày

Với Bạn Của Chồng
165. Kìa những đứa mặt thường cau có
Khách đến nhà chửi chó mắng mèo
Cất lời nặng cỡ đá đeo

Đã ra thét tớ lại vào mắng con.
Khách về đoạn sợ mòn mất chiếu
170. Chồng ra đường chẳng kẻo mặt mo!
Hễ ngày bạn hữu giao du
Sai người trải chiếu sắp đồ tiếp ra.
Dù trăm giận thì ta để bụng
Có trọng người mới trọng chồng ta.
175. Tùy người thết đãi rượu trà
Nhớ rằng: Của gửi chồng ta đi đường!

Với Chị Em
Ấy là vẹn cương thường bằng hữu
Lại phải tường trong đạo chị em
Đạo em thì phải trông lên
180. Đạo chị trông xuống cho êm đẹp chiều.
Miếng bùi ngọt chia đều như một
Khi nắng mưa ấm sốt đỡ tay
Với nhau như bát nước đầy
Lá lành đùm bọc bóng cây rườm rà!
185. Đạo thúc tẩu một nhà minh bạch
Lánh hiềm nghi tăm tích rõ ràng
Trộm trông bóng đuốc Vân Trường

Nức danh ba nước treo gương muôn nhà.

                                        (còn tiếp )

More...

GIA HUẤN CA

By Võ Xuân Phương

GIA HUẤN CA

***

NGUYỄN TRÃI 

Lúc tôi học bậc trung học đệ nhất (nay là trung học cơ sở) văn được chia làm hai: kim văn(văn hiện tại) và cổ văn(văn xưa) trong cổ văn có học GIA HUẤN CA của Nguyễn Trãi. Nay xin đưa lên để chúng ta cùng đọc mong rằng bộ GD-ĐT nghiên cứu đưa một số tác phẩm mang tính giáo dục cao vào nhà trường

Lời Mở Đầu
1. Đặt quyển sách vắt tay nằm nghĩ
Hễ làm người dạy kỹ thì nên
Phấn son cũng phải bút nghiên
Cũng nhân tâm ấy há thiên lý nào.

 Dạy Vợ Con
5. Nhân thong thả lựa vần quốc ngữ
Làm bài ca dạy vợ nhủ con:
Lời ăn nết ở cho khôn
Chớ nên đa trá đa ngôn chút nào!
Ăn mặc chớ mỹ miều chải chuốt
10. Hình dung đừng ve vuốt ngắm trông

Một vừa hai phải thì xong
Giọt dài giọt ngắn cũng không ra gì?
Khi đứng ngồi chứ hề lơ lẳng
Tiếng nhục nhằn nữa nặng đến mình
15. Hạt mưa chút phận lênh đênh
Tấm son tạc lấy chữ trinh làm đầu.
Kìa mấy kẻ làu làu tiết ngọc
Đem sắc danh nguyện lúc lửa châm
Con hiền cha mẹ an tâm
20. Một nhà khen ngợi nghìn năm bia truyền.
Nọ những kẻ ước nguyền non hẹn
Thấy mùi hoa bướm nghển ong chào
Miệng đời dê diếu biết bao
Động ra quốc pháp nhục vào gia thanh.
25. Đem người trước lấy mình ngắm lại
Khôn ba năm đừng dại một giờ
Đua chi chén rượu câu thơ
Thuốc lào ngọt nhạt nước cờ thấp cao.
Đám dồi mỏ ra vào săn sóc
30. Lại bài phu tam cúc đánh đinh
Đố mười chẵn lẻ đố kinh
Tổ tôm kiệu chắn sám quanh tứ chiều.
Đi đứng đắn chớ điều vùng v